YOGA FOR POOR BLOOD CIRCULATION: ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹੀ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹੌਲੀ ਜਾਂ ਅਨਿਯਮਿਤ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਰ ਅੰਗ ਦੇ ਸਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਸ਼ਲ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਦਿਲ ਇੱਕ ਪੰਪ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਮਨੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾੜੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖੂਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਘਨ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਹੀ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਘਾਟ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸਹੀ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ। ਵਿਅਸਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਯੋਗਾ ਆਸਣਾਂ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਅਭਿਆਸ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀਂ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਯੋਗਾ ਆਸਣ
ਸਰਵੰਗਾਸਨ: ਇਹ ਆਸਣ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਆਸਣ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਪਿੱਠ ਦੇ ਭਾਰ ਸਿੱਧਾ ਲੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਸਣ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਗੇੜ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਵੰਗਾਸਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
- ਇਸ ਆਸਣ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਯੋਗਾ ਮੈਟ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਦੇ ਭਾਰ ਸਿੱਧੇ ਲੇਟ ਜਾਓ।
- ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਚੁੱਕੋ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਹੇਠਾਂ ਕਰੋ।
- ਸਹਾਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ‘ਤੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖੋ।
- ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰੋ।
- ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਰਹੋ, ਸਾਹ ਲਓ, ਫਿਰ ਸਾਹ ਛੱਡੋ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਓ।
ਉਸਤਰਾਸਨ: ਉਸਤਰਾਸਨ ਇੱਕ ਯੋਗ ਆਸਣ ਹੈ ਜੋ ਊਠ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਸਣ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਸਤਰਾਸਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ?
- ਇਹ ਇੱਕ ਯੋਗ ਆਸਣ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਬੈਠਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਝੁਕਣਾ ਹੈ।
- ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਚਟਾਈ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਓ।
- ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਗੋਡਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵਿੱਥ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦ਼ਾ ਹੈ।
- ਹੁਣ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਝੁਕੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗਿੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜੋ।
- ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਧੱਕੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਖੋਲ੍ਹੋ।
- ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਝੁਕਾਓ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿਓ।
- ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਛੱਡਦੇ ਸਮੇਂ 10-20 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹੋ।
- ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਓ ਅਤੇ ਬਾਲਾਸਨ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰੋ।
ਅਧੋ ਮੁਖ ਸਵਾਨਾਸਨ: ਇਸ ਆਸਣ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਧੋ ਮੁਖ ਸਵਾਨਾਸਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
- ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੋਗਾ ਮੈਟ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਭਾਰ ਲੇਟ ਜਾਓ।
- ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਸਿੱਧੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਢਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਗੋਡੇ ਸਿੱਧੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੋਣ।
- ਸਾਹ ਲਓ, ਆਪਣੇ ਗੋਡਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਧੱਕੋ, ਯਾਨੀ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਵੱਲ।
- ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ‘V’ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰੱਖੋ।
- ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ, ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੋ।
- ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਰੱਖੋ, ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਛੱਡਦੇ ਰਹੋ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਚ ਵਾਪਸ ਆਓ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰੋ।
ਤ੍ਰਿਕੋਣਾਸਨ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮਾਹਰ ਤ੍ਰਿਕੋਣਾਸਨ ਯੋਗਾ ਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਤ੍ਰਿਕੋਣ ਪੋਜ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸਣ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਕੋਣਾਸਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ?
- ਇਸ ਆਸਣ ਨੂੰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ।
- ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਫੁੱਟ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਰੱਖੋ।
- ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸੱਜੀ ਲੱਤ ਸਾਹਮਣੇ 90-ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਕੋਣ ‘ਤੇ ਹੋਵੇ ਜਦਕਿ ਖੱਬੀ ਲੱਤ ਪਿੱਛੇ 15-ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਕੋਣ ‘ਤੇ ਹੋਵੇ।
- ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡੋ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲਓ।
- ਅੱਗੇ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ‘ਤੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੁੱਕੋ। ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਪਰ ਹੋਵੇ।
- ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੁੱਕੋ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਦੇਖੋ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਹੋ ਸਕੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹੋ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਲੈਂਦੇ ਰਹੋ।
ਵਿਪਰੀਤਾ ਕਰਣੀ: ਇਸ ਪੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਦੇ ਭਾਰ ਲੇਟਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਧ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਪੋਜ਼ ਵੈਰੀਕੋਜ਼ ਨਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨਸੌਮਨੀਆ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਪਾਅ ਹੈ।
ਵਿਪਰੀਤਾ ਕਰਣੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ?
- ਇਸ ਪੋਜ਼ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਧ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
- ਕੰਧ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸੇ ਲੇਟ ਜਾਓ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਲੇਟੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਧ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਵਧਾਓ।
- ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੰਧ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਹਨ।
- ਆਰਾਮ ਕਰੋ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਫੈਲਾਓ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ‘ਤੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਰੱਖੋ।
- ਇਸ ਆਸਣ ਵਿੱਚ 5 ਤੋਂ 15 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਰਹੋ ਅਤੇ ਆਮ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਰਹੋ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
- ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਜਾਂ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਏ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਆਸਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੀਰੀਅਡਸ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਸ ਆਸਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਸ ਆਸਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।