ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਸੰਕਰਮਣ (ਇੰਫੈਕਸ਼ਨ) ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਬੁਖ਼ਾਰ, ਗਲੇ ਦਾ ਦਰਦ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਵੇ—ਅਕਸਰ ਡਾਕਟਰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਲਿਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਟ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਸਤ, ਮਤਲੀ, ਗੈਸ ਜਾਂ ਪੇਟ ਦਰਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਖ਼ਰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਡਾਕਟਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਡੇ ਪੇਟ ਅਤੇ ਆੰਤਾਂ ਵਿੱਚ “ਗੁੱਡ ਬੈਕਟੀਰੀਆ” ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਅਤੇ ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਤਾਕਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਸਿਰਫ਼ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪੇਟ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਚਨ ਤੰਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਟ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਆੰਤਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਸਤ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਲੈਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਲਈ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਖਾਸ ਨੁਸਖ਼ੇ:
- ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ: ਦਹੀਂ, ਛਾਂਛ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਗੋਲੀਆਂ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸਾਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਓ: ਮਸਾਲੇਦਾਰ, ਤਲੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੰਕ ਫੂਡ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
- ਪਾਣੀ ਵੱਧ ਪੀਓ: ਦਸਤ ਜਾਂ ਮਤਲੀ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ।
- ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਲਵੋ: ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਦਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਜਾਂ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਦਵਾਈ ਖਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਹੀ ਰੱਖੋ: ਕਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੈਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਹੀ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਹੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੇਟ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਿਹਤ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।