ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 11 ਦਸੰਬਰ – ਹਰਿਆਣਾ ਸਾਹਿਤ ਏਵਮ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਕੈਡਮੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ ਪੰਚਕੂਲਾ ਵਿੱਚ “ਲਿਸਾਨੀ ਰਿਸ਼ਤੇ” (ਗੱਲਬਾਤ) ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਡਾ. ਕੁਲਦੀਪ ਚੰਦ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੋਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਵੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੂਹ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਹਿਤਕ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਮਾਧਵ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਇੱਕੋ ਮਿੱਟੀ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉੱਗੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਦੋਵੇਂ ਊਰਜਾ ਦਾ ਇੱਕੋ ਸਰੋਤ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੀਆਂ 24 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇੱਕੋ ਬੋਹੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿੱਚ 2,000 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਪਰਿਹਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬੀ-ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਦੀਬ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਣ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਤਰਕਾਰ ਡਾ. ਨਿਰੂਪਮਾ ਦੱਤ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਦੀਬ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ।
ਉੱਘੇ ਵਿਦਵਾਨ ਡਾ. ਕੇ.ਕੇ. ਰਿਸ਼ੀ, ਡਾ. ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ, ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਪਰਿਹਾਰ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਹਰਿਆਣਾ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਕੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਉਰਦੂ ਸੈੱਲ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਚੰਦਰ ਤ੍ਰਿਖਾ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸੈੱਲ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਸੀ.ਡੀ. ਕੌਸ਼ਲ, ਡਾ. ਜਤਿੰਦਰ ਪਾਲ ਪਰਵਾਜ਼, ਸ਼੍ਰੀ ਐਸ.ਏ. ਹਨਨ, ਡਾ. ਵਿਜੇਂਦਰ, ਡਾ. ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਮਨੀਸ਼ਾ ਨੰਦਲ, ਮੁਕੇਸ਼ ਲਤਾ, ਪ੍ਰਦੀਪ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਸਤੀਸ਼ ਅਵਸਥੀ, ਸੰਤੋਸ਼ ਗਰਗ, ਅਸ਼ਵਨੀ ਸ਼ਾਂਡਿਲਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੇਖਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਦੀਬ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸੰਚਾਲਨ ਡਾ. ਜਤਿੰਦਰ ਪਰਵਾਜ਼ ਨੇ ਕੀਤਾ।