ਦਾਲ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਸਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਆਦੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਬਲਕਿ ਜਲਦੀ ਪਕ ਵੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਈ ਵਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਪਕਾਉਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੁੱਕਰ ਨੂੰ ਕਈ ਸੀਟੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦਾਲਾਂ ਸਖ਼ਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਵੀ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਰਟ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦਾਲ ਚੁਣ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਲ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ…
ਦਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂਣਾ – ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਦਾਲ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪਾਓ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਲਈ ਭਿਓ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਲ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਲਓ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਦੋਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਦਾਲ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਾਲ ਨੂੰ ਭਿਓ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦਾਲ ਪਕਾਉਣ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗੈਸ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਾਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਪਕ ਜਾਣ।
ਇੱਕ ਚੁਟਕੀ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਜਾਂ ਤੇਲ – ਦਾਲ ਪਕਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਚੁਟਕੀ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਤੇਲ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਬਲਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਤੇਲ ਜਾਂ ਘਿਓ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਦਾਲ ਫੁੱਲਣ ਤੋਂ ਬਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਨਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਦਾਲ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਵਾਂਗ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ। ਬਸ ਇੱਕ ਚੁਟਕੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇਲ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਸੀਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਵੀ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਲੂਣ ਅਤੇ ਇਮਲੀ ਪਾਓ – ਦਾਲਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲੂਣ, ਇਮਲੀ ਜਾਂ ਟਮਾਟਰ ਵਰਗੇ ਖੱਟੇ ਤੱਤ ਪਾਓ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਤੱਤ ਦਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਰਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਨਰਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖੱਟੇ ਤੱਤ ਅਤੇ ਲੂਣ ਪਾਓ ਅਤੇ 5 ਮਿੰਟ ਲਈ ਪਕਾਓ।
ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ – ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਦਾਲ ਪਕਾਉਣਾ ਆਮ ਭਾਂਡੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਦਾਲ ਪਕਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਹਰ ਕੱਪ ਦਾਲ ਲਈ ਤਿੰਨ ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਦਾਲ ਪਕਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੁੱਕਰ ਨੂੰ ਦਰਮਿਆਨੀ ਗੈਸ ‘ਤੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ 3 ਤੋਂ 4 ਸੀਟੀਆਂ ਤੱਕ ਪਕਾਓ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗਾ ਕਿ ਦਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੀ ਭਾਫ਼ ਕੁੱਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਢੱਕਣ ਖੋਲ੍ਹੋ ਅਤੇ ਦਾਲ ਨੂੰ ਮੈਸ਼ ਕਰੋ। ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭਾਫ਼ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਦਾਲ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਲ ਨੂੰ ਭੁੰਨਣਾ – ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੈਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗੈਸ ‘ਤੇ ਭੁੰਨਣਾ ਹੈ। ਭੁੰਨਣ ਨਾਲ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਨਮੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਖ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਾਲ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਭੁੰਨੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਹਲਕੀ ਭੂਰੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾ ਛੱਡੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਲਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਕਾਓ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਾਲਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭੁੰਨੀ ਹੋਈ ਦਾਲ ਪਾਚਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।