Liver Cirrhosis Symptoms: ਜਿਗਰ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੰਜਣ ਹੈ, ਜੋ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਿਗਰ ਦੇ ਸੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜਿਗਰ ਦਾ ਸੜਨ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਿਗਰ ਸਿਰੋਸਿਸ ਦੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਜਿਗਰ ਸਿਰੋਸਿਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾਮੂਲੀ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਮਾਮੂਲੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਲੀਵਰ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੀਵਰ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਡੀਟੌਕਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਲੀਵਰ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅੰਗ ਹੈ, ਜਾਂ ਡੀਟੌਕਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾੜੀ ਖੁਰਾਕ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਕਸਰ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਰੋਸਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ – ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲੀਵਰ ਸਿਰੋਸਿਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੀਵਰ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਪਾਚਕ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੁਸਤੀ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਥਕਾਵਟ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਵਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਪੀਲਾ ਹੋਣਾ – ਪੀਲੀਆ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੀਵਰ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਲੀਰੂਬਿਨ ਨਾਮਕ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਲੀਰੂਬਿਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਹਿੱਸੇ ਪੀਲੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਿਸ਼ਾਬ ਵੀ ਗੂੜ੍ਹਾ ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਭੂਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਲੀਵਰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਪੇਟ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ – ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਲੀਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਵਰ ਘੱਟ ਐਲਬਿਊਮਿਨ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਗਿੱਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਐਡੀਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੇਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਸਾਈਟਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੇਟ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਮੱਕੜੀ ਵਰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ: ਲੀਵਰ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਕਾਰਨ, ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਿਰੋਸਿਸ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਅਕਸਰ ਲਾਲ, ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਜਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਿਹਰੇ, ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ‘ਤੇ। ਇਹ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੱਟਾਂ ਲੱਗਣਾ ਜਾਂ ਖੂਨ ਵਗਣਾ – ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਲੀਵਰ ਖੂਨ ਦੇ ਜੰਮਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰੋਸਿਸ ਵਿੱਚ ਲੀਵਰ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਜਾਂ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਸੂੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਨੱਕ ਵਗਣਾ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਜੰਮਣ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਗਾੜ ਆਇਆ ਹੈ।
ਮਾਨਸਿਕ ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ – ਜਦੋਂ ਲੀਵਰ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਅਮੋਨੀਆ ਵਰਗੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੈਪੇਟਿਕ ਐਨਸੇਫੈਲੋਪੈਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਧੁੰਦਲਾਪਣ, ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੀਂਦ ਆਉਣਾ, ਜਾਂ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਅਕਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੱਛਣ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਿਰੋਸਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।